Ата-аналарға кеңес «Мектепке дейінгі баланың құқықтық тәрбиесі: неден бастау керек?»
Ата-аналарға кеңес
«Мектепке дейінгі баланың құқықтық тәрбиесі: неден бастау керек?»
Дайындаған тәрбиеші Б.А.Маутенова
Құқықтық тәрбие — баланың өз құқықтары мен міндеттерін түсінуіне, өзгелердің құқығын құрметтеуге, қоғамда өзін дұрыс ұстауға үйрететін маңызды бағыт. Бұл тәрбие мектепке дейінгі жастан басталуы тиіс, себебі дәл осы кезеңде баланың мінез-құлқы, құндылықтары мен өмірлік ұстанымдары қалыптасады.
Құқықтық тәрбиені неден бастау керек?
1. Отбасынан бастау
Бала алғашқы құқықтық тәжірибені отбасында алады. Үйдегі өзара сыйластық, әділдік, келісім — баланың құқықтық санасының негізі.
- Баланың пікірін тыңдаңыз;
- Таңдау жасауға мүмкіндік беріңіз;
- Уәде берсеңіз — орындаңыз.
2. Қарапайым құқықтар мен міндеттерді түсіндіру
Мектепке дейінгі жастағы балаға күрделі заң ұғымдарын емес, күнделікті өмірде кездесетін қарапайым құқықтар мен міндеттерді түсіндіру жеткілікті:
- ойыншықпен ойнауға құқығы бар;
- демалуға, қорғауға, қамқорлыққа құқығы бар;
- тәртіп сақтауға, өзгелерге зиян келтірмеуге міндетті.
3. Үлгі көрсету
Бала сөзден гөрі әрекетке көбірек еліктейді.
- Үлкендердің бір-біріне деген сыйластығы;
- Заң мен тәртіпті сақтау;
- Қақтығысты бейбіт жолмен шешу — бәрі балаға үлгі.
4. Ойын арқылы үйрету
Ойын — баланың негізгі әрекеті. Рөлдік ойындар, жағдаяттық тапсырмалар арқылы:
- «Дүкен», «Балабақша», «Отбасы» ойындары;
- «Дұрыс — бұрыс» жағдайларын талқылау тиімді нәтиже береді.
5. Кітап пен әңгіме
Ертегілер мен әңгімелер арқылы әділдік, адалдық, жауапкершілік туралы түсінік қалыптасады.
Оқығаннан кейін балаға сұрақ қойыңыз:
- «Кейіпкер дұрыс жасады ма?»
- «Сен оның орнында не істер едің?»
6. Баланың жеке шекарасын құрметтеу
- Баланы күшпен мәжбүрлемеу;
- Жеке заттарына, сезіміне құрметпен қарау;
- «Жоқ» деу құқығы бар екенін түсіндіру.
Қорытынды
Құқықтық тәрбие — тыйым салу емес, саналы түсіндіру. Ата-ана баланың құқықтық мәдениетін қалыптастыруда басты үлгі және бағыт беруші тұлға.